Ajax – Huawei: contractverlenging?

De Trump regering gooit begin december 2018 met het verzoek aan Canada tot de arrestatie en uitlevering van Meng Wanzhou, Hua Wei’s CFO en dochter van de oprichter van de Chinese telecom gigant, de knuppel in het hoenderhok. De Amerikanen beschuldigen Huawei (140,000 employees, wereldleider in 5G apparatuur, > 90 miljard USD geschatte omzet, privé bedrijf, niet genoteerd aan enige beurs ) van, IP diefstal, malversaties en het bewust omzeilen van het Amerikaanse embargo tegen Iran. Canada en andere Westerse landen worden tegelijk gedwongen stelling te nemen in een andere fundamentele kwestie: mag een Chinees bedrijf een rol spelen in essentiële communicatie- infrastructuur van Westerse landen? De Amerikanen verdenken Huawei al langer van spionage en-afluisterpraktijken in opdracht van de Chinese overheid. Trump broedt op een executive order die Huawei volledig van deelname aan 5G en eventuele 6G netwerken en infrastructuur in Amerika zal uitsluiten.

2017 Marktaandeel leveranciers van mobiel netwerk/infrastructuur, © IHS/EETIMES feb 2018 No copyright infringement intended. All rights belong to their respective copyright owners.

Premier Rutte poogt aanvankelijk de cruciale vraag nog uit de weg te gaan. De Nederlandse regering wijst er in November wel op dat het bezig is met het formuleren van een nieuwe China strategie, die in loop van 2019 het licht zal zien. De Tweede Kamer begint zich in November te roeren nadat duidelijk wordt dat het Amerikaanse congres unaniem Huawei en zijn produkten niet ziet zitten. Rutte heeft meer tijd nodig om zijn definitieve antwoord te formuleren en prefereert de kat uit de boom te kijken totdat hij weet of de grotere Europese landen nee tegen Huawei gaan zeggen.

Wanneer de Chinese regering als vergelding voor Meng’s arrestatie in Canada overgaat tot het lukraak arresteren van enkele Canadese burgers in China, moet onze premier wel uit de kast komen, al doet ie het weer op zijn gebruikelijke ambivalente manier. Saillant genoeg lijkt het Chinese bewind met die plotse arrestaties de Amerikaanse beschuldiging dat Huawei een wel erg speciale betekenis heeft voor de Chinese overheid meteen te onderschrijven.

Onze premier stelt j.l. 25 januari op zijn wekelijkse persconferentie dat Nederland niet naïef moet zijn ten aanzien van “de signalen over spionage door Chinese bedrijven”. Rutte is tevens bezorgt over de Chinese arrestaties en wijst de Chinezen erop dat Meng een onpartijdig en eerlijk proces kan verwachten. Hij haast zich er bij te zeggen dat Huawei een gerenommeerde speler is in de technologiesector en dat het bedrijf zorgt voor banen. Dat neemt echter niet weg dat de regering “kritisch kijkt naar eventuele risico’s die verbonden zijn aan overnames, investeringen en de inkoop van bepaalde goederen en diensten”.

Aangenomen mag worden dat Rutte het niet over zichzelf heeft als hij spreekt over naïviteit. Over wie in Nederland dan wel is niet geheel duidelijk. De Nederlandse overheid en onze premier spelen een zeer actieve rol in het paaien van Huawei. Het eerste grote Europese contract van Huawei is met Telfort in Nederland, in 2004, nog onder Balkende. Vanuit Nederland (Amsterdam, Voorburg) breidt Huawei zijn operaties snel uit over heel Europa. Voor de opeenvolgende kabinetten Rutte is het binnenslepen van zoveel mogelijk buitenlandse bedrijven een speerpunt. Rutte bezoekt Huawei in China in 2015, het bedrijf zegt toe een distributiecentrum in Eindhoven te gaan opzetten. Werkgeversorganisatie VNO-NCW hoopt op meer: er zal ook nog een nieuw hoofdkantoor van Huawei in Europa worden gevestigd. Waarom niet in Nederland? Nederlandt biedt tenslotte belastingvoordelen voor innovatieve, buitenlandse bedrijven.

De Nederlandse overheid legt tevens telecom bedrijven als KPN en T-mobile die in Nederland steeds meer apparatuur van Huawei afnemen voor hun 3&4G netwerken geen strobreed in de weg. De Tweede Kamer stelt zo af en toe wat vragen over de betrouwbaarheid van de Chinese partner en de nationale veiligheid, vooral als de Amerikaanse veiligheidsdiensten onder Obama hun Westerse bondgenoten al beginnen af te raden met Huawei in zee te gaan vanwege het spionage risico en de nauwe banden van het bedrijf met het Chinese militaire apparaat.

De KPN stelt in 2015 na een bezoek aan de testlabs van Huawei in China de Nederlandse overheid gerust: de testen en produkten voldoen op wat kleine verbeterpuntjes na (die normaliter ook bij Westerse telecom bedrijven voorkomen) aan de internationale veiligheidsvoorschriften. In 2015 besluit het kabinet tot vernieuwing van het C2000 systeem, het gesloten communicatienetwerk bedoeld voor gebruik door de Nederlandse hulp- en veiligheidsdiensten. Een van de leveranciers is Hytera Communications, een Chinees bedrijf gespecialiseerd in RF soft-en hardware. Vanaf 2017 komt ook dit bedrijf onder het Amerikaanse vergrootglas te liggen : het wordt door de Trump regering uiteindelijk in de ban gedaan. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) zegt in November 2018 de Tweede Kamer toe dat er geen onomkeerbare beslissingen m.b.t. de ingebruikname van het C2000 systeem zullen worden genomen totdat nieuw onderzoek zal uitwijzen dat het niet kan worden misbruikt voor spionage . Op 12 februari j.l. laat dezelfde minister de Kamer weten dat het gecompliceerde veiligheidsonderzoek nog eens 2 maanden extra zal vergen. De installatie van het vernieuwde C2000 systeem wordt op de lange baan geschoven…

De Amerikanen maken zichzelf in Europa allerminst populair door hun NSA al rond 2013 in Nederland en elders op grote schaal mobiele telefoongesprekken te laten afluisteren, hetgeen door Rutte als “volstrekt onacceptabel” wordt bestempeld. De NSA bewijst in ieder geval dat afluisteren kennelijk niet al te moeilijk is. Rond 2015 wordt ook bekend dat diezelfde NSA gesprekken van Merkel en andere Europese regeringsleiders heeft afgetapt. Wellicht dat de algehele Europese onvrede over dit Amerikaanse optreden Rutte er toe aanzet de Amerikaanse waarschuwingen over Huawei voorlopig in de wind te slaan.

De trots van Amsterdam, Ajax, is ondertussen ook in zee gegaan met de Chinese telecom reus. De twee partijen sluiten in mei 2014 een 3-jarig sponsorcontract en een 5-jarig technologie overeenkomst. Edwin van der Sar, destijds Chief Marketing Officer bij Ajax, meldt het volgende over de samenwerking: ,,We zijn verheugd deze overeenkomst te hebben ondertekend. Huawei is het grootste Chinese bedrijf in Nederland en past daarom perfect bij onze ambities. Bovendien is Huawei een zeer innovatief bedrijf en hun technologische oplossingen zullen ons in staat stellen gratis Wifi te bieden aan onze supporters.”

Voor foto en verslag van het partnership, zie bijv https://english.ajax.nl/streams/ajax-now/huawei-partners-with-ajax-and-amsterdam-arena-1.htm en http://www.psam.uk.com/ajax-amsterdam-arena-and-huawei-announce-partnership

De Nederlandse liefde voor Huawei bereikt een nieuw hoogtepunt in het voorjaar 2018. Terwijl in Amerika de strijd tegen Chinese technologiebedrijven als Huawei en ZTE in alle hevigheid ontvlamt, ontvangt Huawei uit handen van premier Rutte een onderscheiding als een van de grootste Chinese investeerders in Nederland. De prijs eert ook de bijdrage van Huawei aan de Chinees-Nederlandse samenwerking. Jeroen Nijland, Commissaris bij de NFIA (Netherlands Foreign Investment Agency), legt uit waarom Huawei wordt beloond: “Dit jaar, kan ik met trots zeggen, is een belangrijk jaar voor de NFIA, omdat we 40 jaar van activiteiten vieren. Als blijk van waardering voor het feit dat Huawei deel uitmaakt van die 40-jarige geschiedenis, gedijt in het Nederlandse zakenklimaat en gestaag bijdraagt aan onze economie, ben ik erg blij deze prijs aan Huawei Nederland te mogen presenteren.” Dat al die openlijk betoonde Nederlands liefde voor China niet helemaal oprecht is spreekt uit het gelijktijdig afgegeven advies van het Nederlandse ministerie van BuZa aan Nederlandse deelnemers van handelsmissies in China om toch vooral hun mobieltjes thuis te laten vanwege afluistergevaar…

Ter illustratie, check de volgende foto: Huawei Nederland’s CEO Steven Cai ontvangt onderscheiding van Mark Mark Rutte and NFIA Commissaris Jeroen Nijland, april 2018 https://www.huawei.com/en/news/2018/4/Huawei-Dutch-Government-Award

Ondanks het feit dat Huawei’s vermeende afluister- en spionage praktijken tot nu toe niet zijn bewezen, kan men natuurlijk niet klakkeloos aannemen dat China nooit mobiele apparaten of netwerk apparatuur van Huawei zal gebruiken voor kwaadaardige doeleinden. Het concept van privacy is in China vrijwel onbekend en het is twijfelachtig of een Chinees bedrijf eventuele verzoeken of druk van de Chinese overheid om data door te sluizen of af te staan zal kunnen weerstaan. Wellicht dat het mogelijk is de inzet van Huawei’s appatuur te beperken tot minder cruciale onderdelen van 5G netwerken om aldus het veiligheidsrisico in te dammen, maar de opinies daarover zijn ernstig verdeeld onder telecom-en veiligheidsexperts in Europa.

Het Nederlandse regeringsrapport over de nieuwe China strategie komt pas vlak voor de zomer uit, zo klinkt het. Inmiddels hebben Australie en Nieuw-Zeeland onder druk van de Verenigde Staten Huawei laten vallen als kandidaat partner voor 5G infrastructuur. De UK en Canada overwegen hetzelfde te doen. En Nederland? De niet naïeve koopman Rutte is in zijn torentje vast druk bezig om plannen en speeches te smeden die zowel Trump als China kunnen bekoren. Zo’n spagaat en balanceer-act is hem wel toevertrouwd.

En Ajax? Gaat de club het technologie contract met Huawei verlengen om vanaf 2020 haar fans een supersnelle 5G ervaring in en om de Johan Cruijff arena te kunnen aanbieden? Of zal het Ajax bestuur het van het advies van acrobaat Rutte laten afhangen? Als er door de Ajaxieden wat gespioneerd en afgeluisterd moet worden in het PSV kamp om in ieder geval volgend jaar de titel naar Amsterdam te halen, wie weet dat Ten Hag (of de nieuwe coach) de premier dan zal influisteren om Huawei niet buiten de Nederlandse deur te zetten. Contractverlenging ligt dan in het verschiet.